21 Aralık 2017

21 ARALIK DÜNYA KOOPERATİFÇİLİK GÜNÜ KUTLU OLSUN


KOOPERATİFLER SADECE KALKINMANIN DEĞİL DAYANIŞMANIN VE TOPLUMSAL BARIŞIN DA GÜVENCESİDİRLER. ÜLKEMİZDE KOOPERATİFÇİLİĞİN DEĞERİ YETERİNCE ANLAŞILAMADI.

1975 yılından bu yana aralıksız 42 yıldır kooperatifçilik yapıyorum. Ülkemizde, kooperatiflerin değeri yeterince anlaşılamadı. Kentsel ve kırsal kalkınmaya büyük katkı sağlayacak olan kooperatiflere destek olunmuyor. Birçok kooperatif ayakta kalma mücadelesi veriyor. Kooperatiflerin çoğu isim olarak var cisim olarak yok.

KOOPERATİFLER ALTIN DÖNEMİNİ ATATÜRK’ÜN SAĞLIĞINDA YAŞADI

Ülkemizde kooperatifçilik hareketi “altın dönemini” Atatürk’ün sağlığında yaşamıştır. Atatürk’ten sonra hiçbir kamu yöneticisi kooperatifçiliğe Atatürk kadar sahip çıkıp destek olmamıştır. Ecevit döneminde de özellikle kırsal kooperatifçiliğin gelişmesi için çalışmalar yapılmış ancak başlayan çalışmalar sürdürülememiştir. Bugün kırsal ve kentsel alanda çekilen sıkıntıların bir nedeni de kooperatifçiliğe yeterli desteğin sağlanmamasıdır.

GELİŞMİŞ ÜLKELERİN TÜMÜNDE KOOPERATİFLER EKONMİNİN TEMELİNİ OLUŞTURURLAR

21 Aralık 1844 tarihinde Dünya Kooperatifçilik hareketine öncülük eden ilk tüketim kooperatifinin İngiltere’de 28 dokuma işçisince kuruluşundan bu yana 173 yıl geçmiştir. Bir buçuk asırdır, kooperatif hareketi o denli gelişmiştir ki, bugün Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA) yaklaşık 90 ülkede 207 ulusal 9 uluslararası örgütü, 700 milyona yakın insanı çatısı altında toplayan en güçlü sivil toplum örgütüdür.

Amerika’da kırsal kesimde elektrik dağıtımının % 90’ı kooperatifler eliyle yapılıyor. Tarımda gelişen birçok ülkede örneğin Hollanda’da, İsrail’de kooperatifçilikten yararlanılıyor. İspanya’da sanayi kooperatifleri çok gelişmiş durumda.

Ülkemizde cumhuriyetin ilk yıllarında büyük önder Atatürk kooperatifçiliği desteklemiş, bu nedenle de Atatürk’ün yaşadığı yıllarda kooperatifçilik Altın Dönemi’ni yaşamıştır. Atatürk’ün zamansız ölümünden sonra “gümüş ve bronz dönemleri” hızla geçmiş, kooperatifçilik destekleneceği yerde kösteklenmiştir. Kırk yıldır kooperatifçilik yapan bir kişi olarak, şimdi üzülerek belirtmeliyim ki, kooperatifçiliğe gelişmesi için verilmesi gereken destek verilmiyor. Bugün kooperatiflerin tümü, kırsal ve kentsel kesimde ayakta kalma mücadelesi vermektedir. Var olduğu söylenen birçok kooperatifte ismen var cismen yok gibidir.

BAKANLIKLAR VE İLGİLİ BİRİMLER ARASINDA KOORDİNASYON YOK

Kooperatiflerle Tarım Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Çevre Şehircilik Bakanlığı ve sayısız Genel Müdürlük ilgileniyor. Birbirleri arasında eşgüdüm yok. Kooperatifler için gerekli olan bir bakanlık ve bir banka kurulamadı. Kooperatiflerin bir bankasının olmayışı gelişmesini olumsuz yönde etkilemektedir. Çalışmalarını Türkiye’nin yardımıyla sürdüren Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Kooperatifler Merkez Bankası varken ülkemizde olmaması hem üzücü hem de düşündürücüdür.

21 Aralık Dünya Kooperatifçilik gününde Atatürk’ü saygıyla anarak, kooperatifçiliğe yaptığı büyük katkıları anımsamalıyız. Atatürk’ün kooperatifçilikle ilgisi cumhuriyetin kuruluşundan önceye rastlamaktadır. Nitekim 1920’de TBMM’ne sunulan Kooperatif Şirketler kanunu tasarısında Meclis başkanı olarak M. Kemal’in de imzası vardır. 1925 yılında Atatürk’ün Tüketim Kooperatifçiliği ile özel olarak ilgilendiği 24 Mart 1925 tarih 586 sayılı yasa ile Ankara’daki memurlara maaşlarının yarısı kadar ikramiye verilmesi, bunun da Ankara Memurlar Tüketim Kooperatifine anapara olarak yatırılması uygun görülmüştür. 1929’da Zirai Kredi Kooperatifleri Kanunu çıkarılmıştır. 1931 yılında Türk Kooperatifçilik Cemiyeti kurulmuştur. 1935 yılında Tarım Kredi ve Tarım Satış Kooperatifleri yasaları çıkarılmıştır. 1936 yılında Atatürk’ün bir numaralı ortağı olduğu Tekir Tarım Kredi Kooperatifi kurulmuştur. Kooperatifçiliğe yönelik her girişim Atatürk’ün önderliğinde, Atatürk’ün direktifiyle başlatılmıştır.

SİYASETÇİLERİMİZİN NE DİLİNDE NE DE GÖNLÜNDE KOOPERATİFÇİLİK YOK

Şimdi kooperatifçiliği sözcük olarak bile kullanmayan siyasetçilerimiz var. Kooperatifçiliği sözcük olarak bile kullanmayan iktidar ve muhalefet partilerindeki siyasetçilerimizden, kooperatiflerin bir bakanlıkta toplanmasını, kooperatiflerin finansman ihtiyacının karşılanması için Kooperatifler bankasının kurulmasını istemenin bir anlamı var mı bilemiyorum. Ancak kooperatiflerin tüm iş ve işlemleri kooperatifler bakanlığında yürütülürse ve bir de bankası olursa, ülkemizin kalkınmasına kırsal ve kentsel kesimde birçok sorunun çözümlenmesine kooperatiflerin büyük katkısı olacağından kimsenin kuşkusu olmasın.

Kooperatifler, ulusal ve evrensel barışı, dayanışma ve demokrasiyi güçlendirir. Kooperatifçiliğin toplumun güçsüz kesimleri için umut ışığı olabilmesi merkezi ve yerel yönetimlerin kooperatifleri desteklemesiyle mümkündür. Ancak tüm sivil toplum örgütlerine olduğu gibi kooperatiflere de kuşkuyla bakılıyor. Destek olması gerekenler köstek oluyor. Ancak sivil toplumun güçlenmesi ile engeller kolayca aşılacak, güçlenen sivil toplum içinde kooperatifler yerini alacaktır. Özellikle Avrupa Birliği ile görüşmelerin ilerlemesi ile merkezi ve yerel yönetimler kooperatiflerin üstüne eskisi kadar rahat gidemeyecekler, destek vermeseler de engel olamayacaklardır.

İnsan soyu yaşadıkça, işbirliği ve dayanışma olacak. İşbirliği ve dayanışmanın olduğu ortamlarda da kooperatifçilik gelişip güçlenecektir. Bugün kooperatiflere karşı çıkanlar köstek olanlar hep unutulup gidecek, ama kooperatifçiliğe destek veren Atatürk’ün adı ve anısı hep yaşayacak, önümüzü aydınlatacaktır.

 

Sayıları giderek azalan kooperatiflerde ayakta kalma mücadelesi veren tüm kooperatifçilerimizin kooperatifçiler günü kutlu olsun...


Yukarı Çık
Bu haber : 251 kez izlenmiştir

Yorumlar



Henüz hiç yorum yapılmamıştır.
 

gerekli

gerekli - yayımlanmayacak




Bu sayfa : 652509 kez ziyaret edilmiştir.
Bu sayfa : 652419 kez ziyaret edilmiştir.
Bu sayfa : 652373 kez ziyaret edilmiştir.
Bu sayfa : 652600 kez ziyaret edilmiştir.

Bu sayfa : 661247 kez ziyaret edilmiştir.